257 پ ) از سيّد داماد وخلسه‌اى است از أو مورّخ 14 شعبان 1023 وهنرى كربين آن را در يادنامهء ماسينيون ( چاپ 1956 دمشق 1 : 278 - 331 ) با ديباچه وترجمه وشرح آن به فرانسه از روى همين نسخه ونسخهء مجلس ومحبوب القلوب وإجازات بحار ( ص 126 - 127 ) به چاپ رسانده است . » « 1 » هر دوى اين خلسه‌ها در مقدّمهء اثر حاضر تحت عنوان « طهارت ، صفاى باطني وكمالات روحي » مصنّف نقل شد . وجه تسميهء اين خلسه‌ها به خليعه آن است كه شخص در چنين جذبهء اشراقي احساس مىكند كه روح از بدنش خلع شده است . 36 . خلسة الملكوت « 2 » ( چاپ سنگى در حاشيهء القبسات ، 1314 ه . ق ) : يكى ديگر از آثار گرانسنگ فلسفي ميرداماد است . مرحوم شيخ آقا بزرگ از كتاب كلمات الشعراء پيرامون خلسة الملكوت چنين حكايت مىكند : لمّا عرض المؤلّف هذا الكتاب على الشاه عبّاس في محضر اعتماد الدولة حاتم بيك ، فأشاروا إلى حاتم بيك أن يذكر تاريخا له ؛ فسأل حاتم بيك عن السيّد أنّه في أىّ علم ؟ فقال السيّد في جوابه بالفارسية : « در كلّ علوم » . « 3 » 37 . خلق الأعمال « 4 » ( چاپ شده در ضمن مجموعهء كلمات المحقّقين ، 1315 ه . ق ) : رسالهء مختصرى است پيرامون مسئلهء جبر واختيار در افعال اختياري آدميان كه در ذي قعدهء 1025 ه . ق آن را تأليف كرده است . وى تفصيل مطالب اين رساله را به ديگر كتابهاى خويش از جمله كتاب الرواشح السماوية ارجاع داده است .

--> ( 1 ) . فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 8 ، ص 432 . ( 2 ) . ر . ك : ريحانة الأدب ، ج 6 ، ص 60 ؛ طبقات أعلام الشيعة ، ج 5 ، ص 69 ؛ فهرست كتابخانهء دانشكدهء إلهيات ، ج 1 ، ص 341 ، 548 ونشريهء كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 4 ، ص 430 . ( 3 ) . الذريعة ، ج 7 ، ص 240 . ( 4 ) . ر . ك : ريحانة الأدب ، ج 6 ، ص 60 وطبقات أعلام الشيعة ، ج 5 ، ص 68 .